Tổng hợp tin tức logistics nổi bật trong tuần

Địa chính trị, quy định hải quan và công nghệ đang định hình logistics toàn cầu

Tuần qua, ngành logistics ghi nhận nhiều thông tin đáng chú ý liên quan đến căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, thay đổi quy định hải quan tại Việt Nam, biến động chi phí vận tải và xu hướng ứng dụng công nghệ trong logistics. Những yếu tố này cho thấy logistics toàn cầu đang chịu tác động đồng thời từ chính trị, chính sách quản lý và chuyển đổi công nghệ.

Địa chính trị tiếp tục ảnh hưởng mạnh đến chi phí logistics

Một trong những thông tin đáng chú ý nhất tuần qua là căng thẳng tại khu vực Trung Đông, đặc biệt liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng của thế giới.

Khu vực này là tuyến vận chuyển khoảng 20% sản lượng dầu mỏ toàn cầu, do đó bất kỳ rủi ro gián đoạn nào cũng có thể dẫn đến:

• Giá dầu tăng
• Chi phí nhiên liệu vận tải tăng
• Phụ phí nhiên liệu (fuel surcharge) tăng
• Phụ phí rủi ro chiến tranh (war risk surcharge)
• Giá cước vận tải biển và hàng không tăng
• Nguy cơ chậm trễ giao hàng

Trong bối cảnh nhiều hãng tàu và hãng hàng không phải điều chỉnh tuyến vận chuyển để tránh khu vực rủi ro, chi phí logistics toàn cầu được dự báo có thể tiếp tục chịu áp lực tăng trong thời gian tới.

Điều này cho thấy một xu hướng rõ ràng trong những năm gần đây: địa chính trị đang trở thành yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến chuỗi cung ứng toàn cầu, thậm chí lớn hơn cả cung – cầu vận tải.

Quy định hải quan mới từ 2026 sẽ tăng yêu cầu tuân thủ

Một thông tin quan trọng khác là Việt Nam sẽ áp dụng nhiều thay đổi về thủ tục hải quan và quản lý thuế xuất nhập khẩu từ năm 2026 theo quy định mới của Bộ Tài chính.

Các thay đổi đáng chú ý gồm:

• Tăng trách nhiệm khai báo hải quan của doanh nghiệp
• Điều chỉnh thủ tục khi khai sai số lượng hàng hóa
• Bãi bỏ một số thủ tục liên quan đến thay đổi mục đích sử dụng trước khi tái xuất
• Áp dụng tham vấn trị giá hải quan điện tử
• Siết chặt quản lý hàng tái nhập, tiêu hủy, doanh nghiệp chế xuất (EPE)
• Điều chỉnh thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ
• Quy định rõ việc chuyển đổi giữa doanh nghiệp EPE và doanh nghiệp thường

Đặc biệt, xu hướng quản lý hải quan trong thời gian tới sẽ chuyển từ kiểm tra tại cửa khẩu sang hậu kiểm và quản lý rủi ro. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp tuân thủ tốt có thể được thông quan nhanh hơn, nhưng hoạt động kiểm tra sau thông quan sẽ tăng lên đáng kể.

Do đó, doanh nghiệp xuất nhập khẩu sẽ cần chú trọng hơn đến:

• Quản lý hồ sơ xuất nhập khẩu
• Quản lý định mức và BOM
• Quản lý tồn kho nguyên vật liệu
• Báo cáo quyết toán
• Lưu trữ chứng từ hải quan

AI, robot và dữ liệu đang thay đổi ngành logistics

Bên cạnh các yếu tố địa chính trị và chính sách, công nghệ tiếp tục là xu hướng lớn của ngành logistics toàn cầu.

Hiện nay, ba yếu tố đang được xem là nền tảng của logistics hiện đại:

• Trí tuệ nhân tạo (AI)
• Robot và tự động hóa kho bãi
• Dữ liệu và hệ thống theo dõi thời gian thực

AI đang được sử dụng để:

• Dự báo nhu cầu vận chuyển
• Tối ưu tuyến đường
• Lập kế hoạch vận tải
• Tối ưu tồn kho
• Dự báo sản lượng đơn hàng
• Quản lý rủi ro chuỗi cung ứng

Trong khi đó, robot và hệ thống tự động hóa đang thay đổi vận hành kho bãi thông qua các công nghệ như:

• Robot vận chuyển trong kho
• Xe tự hành AGV/AMR
• Hệ thống phân loại hàng tự động
• Hệ thống lưu trữ và xuất hàng tự động (AS/RS)
• Kho thông minh và kho tự động hoàn toàn

Xu hướng này cho thấy logistics đang dần chuyển từ ngành vận tải truyền thống sang ngành vận hành dựa trên công nghệ, dữ liệu và tự động hóa.

Logistics toàn cầu đang bước vào giai đoạn mới

Tổng hợp các tin tức trong tuần có thể thấy ngành logistics toàn cầu đang chịu tác động từ ba nhóm yếu tố lớn:

1. Địa chính trị

• Xung đột, chiến tranh
• Rủi ro tuyến vận tải
• Giá dầu và năng lượng
• Phụ phí vận tải tăng

2. Chính sách và quản lý

• Siết chặt quản lý hải quan
• Tăng hậu kiểm
• Tăng yêu cầu tuân thủ doanh nghiệp
• Chuẩn hóa hồ sơ và dữ liệu xuất nhập khẩu

3. Công nghệ và tự động hóa

• AI và phân tích dữ liệu
• Robot kho bãi
• IoT và theo dõi hàng hóa thời gian thực
• Digital twin và mô phỏng chuỗi cung ứng
• Smart warehouse và tự động hóa intralogistics

Ba yếu tố này đang đồng thời định hình lại ngành logistics toàn cầu.

Kết luận

Nhìn chung, các tin tức logistics trong tuần cho thấy ngành logistics đang thay đổi theo ba hướng lớn: rủi ro địa chính trị tăng, quản lý hải quan siết chặt hơn và công nghệ trở thành yếu tố cạnh tranh cốt lõi.

Trong bối cảnh này, doanh nghiệp logistics và doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần:

• Theo dõi sát tình hình địa chính trị và giá dầu
• Chủ động kế hoạch vận chuyển và booking sớm
• Chuẩn hóa hồ sơ xuất nhập khẩu và dữ liệu nội bộ
• Đầu tư vào công nghệ và quản lý dữ liệu
• Tăng khả năng linh hoạt của chuỗi cung ứng

Logistics hiện nay không còn chỉ là vận tải và kho bãi, mà đang trở thành bài toán quản trị rủi ro, dữ liệu và công nghệ trong chuỗi cung ứng toàn cầu.