Chi phí chờ đợi và vận chuyển ngoài giờ

Khi xe container bị tắc trên QL51 và không kịp vào cổng cảng trước giờ đóng cửa (thường là 17:00–18:00 đối với một số terminal), lô hàng phải chờ đến ngày hôm sau.

Cộng thêm một ngày detention cho toàn bộ container trong lô đó, nhân với số lần phát sinh trong tháng – đây là con số đáng kể mà trên hóa đơn chỉ ghi là “detention fee” nhưng không có giải thích nguyên nhân.

Chi phí do năng suất tài xế giảm

Mỗi tài xế xe đầu kéo bị kẹt 3–4 giờ trên QL51 trong một chuyến đi nghĩa là trong ngày đó họ chỉ hoàn thành được một chuyến thay vì hai chuyến. Với công ty vận tải, điều này đẩy chi phí vận chuyển thực tế trên mỗi container lên cao và dần được phản ánh vào giá báo cho khách hàng trong các lần gia hạn hợp đồng.

Rủi ro dây chuyền trong sản xuất

Với nhà máy vận hành theo lịch sản xuất chặt, một lô nguyên liệu đến trễ 6–8 tiếng so với kế hoạch có thể đẩy ca sản xuất tương ứng sang ngày hôm sau, kéo theo chi phí tăng ca, điều chỉnh lịch máy, và trong trường hợp nghiêm trọng hơn là lỡ deadline xuất hàng cho khách mua.

Phương án 1: Vận tải thủy nội địa (sà lan) từ/đến cảng ICD nội địa

Đây là phương án thực tế nhất và đang được nhiều doanh nghiệp lớn tại khu vực áp dụng.

Thay vì vận chuyển container bằng xe đầu kéo trên QL51, hàng được chuyển từ tàu mẹ tại Cái Mép lên sà lan và di chuyển theo đường thủy qua hệ thống sông Thị Vải – Lòng Tàu – Đồng Nai về các cảng ICD dọc sông (ICD Phước Long, ICD Tân Cảng Long Bình, ICD Transimex tại Đồng Nai).

Từ ICD, xe tải nhỏ hơn hoặc xe đầu kéo vận chuyển container về nhà máy trên các tuyến đường nội khu công nghiệp thường ít tắc hơn QL51.

Ưu điểm: Tránh hoàn toàn QL51, chi phí vận chuyển đường thủy thấp hơn đường bộ đối với hàng không gấp, phù hợp với hàng bulk và hàng có sản lượng lớn.

Hạn chế: Thời gian vận chuyển từ Cái Mép đến ICD bằng sà lan thường mất 8–12 giờ, không phù hợp với hàng khẩn cấp hoặc hàng có thời gian miễn phí detention ngắn.

Phương án 2: Điều chỉnh giờ lấy hàng ra ngoài khung giờ cao điểm

Đây là phương án đơn giản nhất nhưng lại ít được áp dụng nhất vì đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều bên.

Khung giờ tắc nghẽn nặng nhất trên QL51 thường là 06:00–09:00 sáng và 14:00–18:00 chiều.

Nếu xe vào lấy hàng ngoài khung giờ này (ví dụ từ 09:00–13:00 hoặc sau 18:00 đối với các terminal có giờ hoạt động ban đêm), thời gian di chuyển trên QL51 sẽ giảm đáng kể.

Ưu điểm: Không phát sinh thêm chi phí và có thể áp dụng ngay.

Hạn chế: Đòi hỏi công ty vận tải linh hoạt về ca tài xế và nhà máy linh hoạt về giờ tiếp nhận hàng tại kho – hai yếu tố thường khó đáp ứng đồng thời trong thực tế.

Phương án 3: Sử dụng tuyến cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu khi hoàn thành

Đây là phương án trung và dài hạn.

Tuyến cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu đang trong quá trình đầu tư và khi hoàn thành sẽ tạo ra trục kết nối thứ hai song song với QL51, giúp giảm tải đáng kể cho tuyến đường hiện tại.

Tuy nhiên, tiến độ hoàn thành và đưa vào khai thác còn phụ thuộc nhiều yếu tố. Trong thời gian chờ đợi, các nhà máy FDI vẫn cần có giải pháp vận hành phù hợp với hạ tầng hiện hữu.

Phương án 4: Chuyển một phần hàng nhập về cảng Cát Lái hoặc ICD Phước Long

Đối với các nhà máy FDI tại Đồng Nai, trong những giai đoạn QL51 tắc nghẽn nghiêm trọng hoặc với các lô hàng không có yêu cầu đặc biệt về cước biển, doanh nghiệp có thể cân nhắc nhập hàng qua cảng Cát Lái (TP.HCM) thay vì Cái Mép.

Tuyến từ Cát Lái về Đồng Nai qua Xa lộ Hà Nội và đường vành đai thường thông thoáng hơn QL51 trong giờ cao điểm, mặc dù vẫn có nguy cơ ùn tắc tại khu vực nội đô TP.HCM.

Về lập kế hoạch nhận hàng

• Tính leadtime nội địa từ cảng về nhà máy theo thực tế lịch sử, không theo lý thuyết. Với tuyến Cái Mép – KCN Phú Mỹ: 1.5–4 giờ tùy thời điểm. Với tuyến Cái Mép – KCN Đồng Nai: 2.5–6 giờ tùy thời điểm.
• Cộng buffer tối thiểu 1 ngày vào ngày cần hàng tại kho khi lên production plan, đặc biệt với lô hàng nhận vào cuối tháng hoặc cuối quý.
• Trao đổi với forwarder về khung giờ lấy hàng tối ưu (tránh 6:00–9:00 và 14:00–18:00) và phối hợp điều chỉnh lịch tiếp nhận kho tương ứng nếu khả thi.

Về phương án vận tải dự phòng

• Xác định và thử nghiệm ít nhất một phương án vận tải thay thế phù hợp với vị trí nhà máy: sà lan về ICD nội địa, hoặc chuyển sang nhập qua Cát Lái cho một phần hàng không yêu cầu tàu trực tiếp.
• Với hàng có free time detention ngắn (3 ngày), ưu tiên phương án điều xe ngoài giờ cao điểm hoặc dùng sà lan để tránh rủi ro trễ xe dẫn đến phát sinh detention.
• Duy trì quan hệ làm việc thực tế với ít nhất một đơn vị cung cấp dịch vụ sà lan trên tuyến Cái Mép – ICD để có thể huy động nhanh khi cần.

Về theo dõi và báo cáo

• Ghi nhận thời gian vận chuyển thực tế (giờ xe ra cổng cảng đến giờ về đến nhà máy) cho từng lô hàng theo tuyến, xây dựng dữ liệu lịch sử để lập kế hoạch chính xác hơn.
• Theo dõi thông tin về tiến độ dự án cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu và các dự án mở rộng QL51 để cập nhật kế hoạch logistics trung hạn khi hạ tầng thay đổi.
• Báo cáo các lần phát sinh delay do tắc QL51 thành một chỉ số riêng trong báo cáo logistics hàng tháng, tách khỏi delay do thông quan hoặc do cảng, để có dữ liệu thực tế phục vụ đàm phán với forwarder và công ty vận tải.

Cần tư vấn phương án vận tải phù hợp cho nhà máy FDI tại BR-VT và Đồng Nai?

Với nhà máy FDI đang vận hành hoặc chuẩn bị vận hành tại khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu và Đồng Nai, THT CARGO LOGISTICS có thể hỗ trợ đánh giá thực tế phương án vận tải phù hợp với vị trí nhà máy và đặc thù hàng hóa, bao gồm tư vấn lựa chọn giữa vận tải đường bộ, đường thủy và ICD nội địa cho từng loại hàng cụ thể.

Liên hệ THT để được trao đổi trực tiếp về phương án logistics tối ưu cho tuyến Cái Mép và khu vực phía Nam.