PSS và GRI từ các hãng tàu đang hoạt động trên tuyến của nhà máy

Trong môi trường giá cước tăng mạnh, các hãng tàu lớn thường công bố đồng thời PSS và GRI có hiệu lực từ đầu tháng tới. Thông báo thường phát đi trước 2–3 tuần.

Nếu nhà máy có lịch booking trong tháng 8 và chưa có booking confirmation chắc chắn, cần theo dõi sát các thông báo này để đưa vào ngân sách trước khi nhận hóa đơn.

Tỷ lệ rollover trên các tuyến nội châu Á

Khi hãng tàu ưu tiên tải trọng cho tuyến có giá cao hơn, tỷ lệ rollover trên tuyến nội châu Á tăng lên – tức là hàng đã được booking nhưng bị đẩy sang chuyến tàu tiếp theo mà không được thông báo sớm.

Yêu cầu forwarder cập nhật tình trạng booking thực tế theo từng lô thay vì chỉ theo dõi ETA từ tracking system.

Chính sách thuế đối ứng của Mỹ và hàng trung chuyển

Dữ liệu trong dashboard ghi nhận mức thuế đối ứng 20% cộng với mức phạt 40% đối với hàng bị xác định là trung chuyển từ Trung Quốc qua Việt Nam.

Điều này tạo ra hai tác động lên thị trường vận tải:

• Nhu cầu vận chuyển hàng xuất khẩu từ Việt Nam sang Mỹ tăng vọt từ các nhà sản xuất muốn tận dụng cơ sở sản xuất tại Việt Nam, đẩy thêm áp lực lên tải trọng tuyến châu Á – Bắc Mỹ.
• Các nhà máy FDI tại Việt Nam cần đảm bảo hàng xuất khẩu đáp ứng đúng quy tắc xuất xứ để không bị phân loại là hàng trung chuyển và chịu mức thuế cao hơn.

Long-term rate agreement (LRA) với hãng tàu hoặc forwarder

Trong giai đoạn giá cước đang tăng mạnh, đàm phán LRA theo quý hoặc theo năm với mức giá cố định là công cụ bảo vệ ngân sách hiệu quả nhất. Điều kiện để đàm phán được LRA tốt là có thể cam kết số lượng container tối thiểu mỗi tháng – điều mà nhà máy FDI có lịch nhập hàng ổn định hoàn toàn có thể thực hiện.

Điều khoản bảo vệ giá trong booking confirmation

Ở mức độ đơn giản hơn, với mỗi lô hàng booking mới, yêu cầu forwarder xác nhận bằng văn bản rằng mức giá đã báo là giá cuối cùng áp dụng cho lô hàng đó và không phát sinh surcharge bổ sung trước ngày tàu chạy. Điều khoản này nghe đơn giản nhưng nhiều nhà máy chưa thực hành, dẫn đến việc nhận hóa đơn cao hơn báo giá mà không có căn cứ tranh luận.

Đa dạng hóa hãng tàu thay vì phụ thuộc một hãng

Khi thị trường bình thường, việc tập trung volume vào một hãng tàu để được mức giá tốt hơn là hợp lý. Khi thị trường tăng mạnh và availability giảm, phụ thuộc một hãng tàu tạo ra rủi ro kép: giá không cạnh tranh và không có phương án thay thế khi bị rollover. Duy trì quan hệ làm việc với ít nhất hai hãng tàu trên mỗi tuyến quan trọng là điều kiện tối thiểu để có đòn bẩy đàm phán thực sự.

Tính toán lại landed cost cho từng phương án Incoterms trong điều kiện giá cước mới

Như đã phân tích trong bài viết về Incoterms, lựa chọn điều kiện giao hàng tối ưu phụ thuộc vào tương quan giá cước thực tế tại từng thời điểm. Khi giá cước tăng mạnh, điều kiện mà trước đây có lợi cho người mua tự tổ chức vận chuyển (FOB) có thể không còn tốt hơn để nhà cung cấp lớn tổng hợp volume tổ chức CIF với giá đàm phán tốt hơn từ hãng tàu. Cần tính lại landed cost với thông số giá cước hiện tại thay vì dùng mặc định từ đầu năm.

Về ngân sách và tài chính

• Review ngân sách logistics Q3 và Q4 theo giá cước thị trường hiện tại, xác định khoảng chênh lệch so với kế hoạch đầu năm và báo cáo sớm lên ban quản lý để có phương án điều chỉnh.
• Với hợp đồng xuất khẩu CIF hoặc DAP đang còn hiệu lực trong Q3–Q4, tính toán tác động của mức tăng cước lên margin và đánh giá khả năng đàm phán điều chỉnh điều khoản với khách mua.
• Đưa dự phòng PSS vào ngân sách cho toàn bộ lô hàng booking trong tháng 7–9, tối thiểu 200–400 USD per container tùy tuyến, không để khoản này là “chi phí phát sinh bất ngờ” khi nhận hóa đơn.

Về booking và quản lý lịch tàu

• Rút ngắn cửa sổ booking xuống còn 3–4 tuần trước ngày cargo ready, không booking gần ngày trong điều kiện thị trường hiện tại.
• Yêu cầu booking confirmation có tên tàu, số chuyến và mức giá cụ thể – không chấp nhận “booking tentative” hoặc “rate subject to confirmation at time of shipment”.
• Theo dõi tỷ lệ rollover theo từng lô hàng, nếu một tuyến có rollover liên tiếp 2 lần cần chủ động tìm hãng tàu thay thế thay vì tiếp tục booking với cùng hãng.
• Xác định các mã nguyên liệu critical và ưu tiên booking chắc chắn cho các mã này trước, không để tình trạng hàng critical bị rollover trong khi hàng thông thường được giao đúng hạn.

Về đàm phán với hãng tàu và forwarder

• Rà soát các hợp đồng vận chuyển hiện tại: xác định lô nào đang có giá cố định (rate locked) và lô nào đang mua theo spot rate – ưu tiên chuyển sang rate locked cho các tuyến quan trọng.
• Nếu có đủ volume, tiếp cận forwarder để đàm phán LRA cho Q4/2026 ngay trong tháng 7–8, không chờ đến khi thị trường tăng thêm.
• Với tuyến nội châu Á đang có tắc nghẽn booking, hỏi forwarder về các hãng tàu thay thế có availability tốt hơn dù ít tên tuổi hơn – trong giai đoạn thiếu tải trọng, đây là phương án thực tế cần cân nhắc.

Về kế hoạch sản xuất và tồn kho

• Trao đổi với bộ phận planning về khả năng tăng safety stock tạm thời cho các mã nguyên liệu critical lên mức tương đương 6–8 tuần sản xuất trong Q3, thay vì mức thông thường 3–4 tuần.
• Xác định các mã nguyên liệu mà nhà cung cấp đang giao theo CIF và chủ động hỏi nhà cung cấp về tình trạng booking thực tế, không chỉ theo dõi ETA thụ động.
• Với đơn hàng xuất khẩu có deadline giao hàng cố định trong Q3–Q4, đặt lịch booking vận tải sớm hơn thông thường ít nhất 2 tuần để tránh rủi ro không có tàu hoặc giá tăng thêm vào thời điểm cần booking.

Về tuân thủ xuất xứ hàng hóa

• Rà soát lại quy trình chứng minh xuất xứ Việt Nam cho hàng xuất khẩu đi Mỹ, đảm bảo tỷ lệ giá trị gia tăng tại Việt Nam đáp ứng đúng quy định và có đủ hồ sơ chứng minh khi cần.
• Với nguyên liệu nhập từ Trung Quốc chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu sản xuất, tham vấn bộ phận pháp lý hoặc đối tác logistics có kinh nghiệm về compliance xuất xứ để đánh giá rủi ro bị phân loại là hàng trung chuyển.
• Lưu trữ đầy đủ hồ sơ chứng minh quy trình sản xuất thực tế tại Việt Nam (BOM, quy trình sản xuất, hóa đơn điện nước, hợp đồng lao động) để sẵn sàng cung cấp khi cơ quan hải quan Mỹ hoặc khách mua yêu cầu xác minh xuất xứ.

Cần tối ưu chi phí logistics trong bối cảnh cước biển biến động?

THT Cargo Logistics luôn cập nhật diễn biến thị trường vận tải biển, hỗ trợ doanh nghiệp FDI rà soát kế hoạch booking, đánh giá phương án rate agreement phù hợp với sản lượng thực tế và xử lý nhanh các tình huống rollover, thay đổi lịch tàu hoặc biến động cước có thể ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất và giao hàng.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang cần cập nhật giá cước thực tế, xây dựng kế hoạch logistics cho Q3–Q4/2026 hoặc tìm giải pháp tối ưu cho tuyến vận chuyển và danh mục hàng hóa của nhà máy, hãy liên hệ THT Cargo Logistics để được đội ngũ chuyên gia tư vấn phương án phù hợp.