Chi phí chuỗi cung ứng toàn cầu dự báo tăng trong năm 2026: Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Nửa đầu năm 2026 ghi nhận một tín hiệu đáng chú ý từ thị trường quốc tế: chi phí chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tăng và duy trì ở mức cao hơn lạm phát cơ bản. Theo báo cáo Kearney Supply Chain Navigator, tổng chi phí vận hành chuỗi cung ứng được dự báo tăng từ 2,3% đến 4% so với mức lạm phát nền, phản ánh áp lực kéo dài từ giá nguyên liệu, rủi ro địa chính trị và chính sách thuế quan tại nhiều khu vực.

Mặc dù giá cước container và vận tải đường bộ có dấu hiệu hạ nhiệt so với các giai đoạn cao điểm trước đó, tổng chi phí chuỗi cung ứng vẫn không giảm tương ứng. Điều này cho thấy cấu trúc chi phí toàn cầu đang chịu tác động từ những yếu tố phức tạp hơn, vượt ra ngoài phạm vi vận tải đơn thuần.

Áp lực chi phí không chỉ đến từ cước vận tải

Trong giai đoạn hậu đại dịch và tái cấu trúc thương mại toàn cầu, chi phí logistics từng tăng mạnh do thiếu container, tắc nghẽn cảng và gián đoạn tuyến vận tải. Tuy nhiên, bước sang 2026, cấu trúc áp lực đã thay đổi.

Giá nguyên vật liệu đầu vào tiếp tục biến động do ảnh hưởng từ thị trường năng lượng và căng thẳng địa chính trị tại một số khu vực chiến lược. Bên cạnh đó, các chính sách thuế quan mới và xu hướng bảo hộ thương mại khiến doanh nghiệp phải điều chỉnh nguồn cung, thay đổi tuyến vận tải hoặc tái cấu trúc mạng lưới nhà cung cấp.

Điều này dẫn đến một thực tế: ngay cả khi cước vận tải biển hoặc vận tải nội địa có xu hướng giảm nhẹ, tổng chi phí chuỗi cung ứng vẫn tăng do:

• Chi phí lưu kho và tồn kho cao hơn
• Chi phí chuyển đổi nhà cung cấp
• Chi phí tuân thủ và kiểm soát rủi ro
• Đầu tư công nghệ và dữ liệu

Chuỗi cung ứng hiện nay không chỉ chịu tác động từ yếu tố logistics mà còn từ cấu trúc thương mại và chính sách toàn cầu.

Doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào quản trị chuỗi cung ứng

Báo cáo của Kearney nhấn mạnh rằng doanh nghiệp không thể tiếp tục xem chuỗi cung ứng là bộ phận vận hành thuần túy. Thay vào đó, quản trị chuỗi cung ứng phải trở thành một phần của chiến lược doanh nghiệp, với sự tham gia trực tiếp của lãnh đạo cấp cao.

Các doanh nghiệp cần:

• Nâng cao khả năng dự báo chi phí và nhu cầu
• Đầu tư vào công nghệ phân tích dữ liệu
• Xây dựng kịch bản ứng phó với biến động thị trường
• Đa dạng hóa nguồn cung và tuyến vận tải

Khả năng thích ứng linh hoạt sẽ là yếu tố quyết định trong bối cảnh chi phí biến động và môi trường thương mại thiếu ổn định.

Tác động đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Việt Nam

Đối với doanh nghiệp sản xuất và xuất nhập khẩu tại Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp FDI, xu hướng tăng chi phí chuỗi cung ứng toàn cầu có thể tác động theo nhiều chiều.

Thứ nhất, chi phí nguyên liệu nhập khẩu có thể biến động mạnh hơn do ảnh hưởng từ thị trường quốc tế. Thứ hai, các hợp đồng vận tải dài hạn cần được xem xét lại để đảm bảo tính linh hoạt. Thứ ba, doanh nghiệp cần kiểm soát chặt chẽ tồn kho nhằm tránh gánh nặng tài chính trong giai đoạn chi phí vốn còn cao.

Bên cạnh đó, xu hướng dịch chuyển sản xuất và tái cấu trúc chuỗi cung ứng khu vực (nearshoring, friendshoring) cũng có thể làm thay đổi dòng chảy thương mại, kéo theo điều chỉnh về tuyến vận tải và cấu trúc logistics.

Trong môi trường này, doanh nghiệp không chỉ đối mặt với bài toán chi phí mà còn phải cân bằng giữa hiệu quả, độ tin cậy và khả năng tuân thủ.

Quan điểm của THT Cargo Logistics

Theo đánh giá của THT Cargo Logistics, xu hướng chi phí chuỗi cung ứng tăng cao là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp cần chuyển từ quản lý chi phí ngắn hạn sang quản trị rủi ro dài hạn.

THT cho rằng các doanh nghiệp nên tập trung vào ba yếu tố cốt lõi:

1. Minh bạch dữ liệu vận hành để có cơ sở phân tích chi phí thực tế
2. Tối ưu cấu trúc vận tải đa phương thức nhằm giảm phụ thuộc vào một tuyến hoặc một phương thức duy nhất
3. Tăng cường phối hợp giữa bộ phận tài chính, mua hàng và logistics để đưa ra quyết định chiến lược

Trong bối cảnh biến động toàn cầu, việc lựa chọn đối tác logistics có khả năng tư vấn giải pháp tối ưu và cập nhật xu hướng thị trường kịp thời sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro chi phí và duy trì ổn định vận hành.

Kết luận

Dự báo chi phí chuỗi cung ứng toàn cầu tăng từ 2,3% đến 4% trên mức lạm phát cơ bản trong năm 2026 là một cảnh báo quan trọng đối với doanh nghiệp tham gia thương mại quốc tế. Sự hạ nhiệt của cước vận tải không đồng nghĩa với việc tổng chi phí sẽ giảm, bởi cấu trúc rủi ro toàn cầu ngày càng phức tạp.

Doanh nghiệp chủ động đầu tư vào công nghệ, dữ liệu và quản trị rủi ro sẽ có lợi thế trong việc kiểm soát chi phí và duy trì tính cạnh tranh. Ngược lại, việc thiếu chuẩn bị có thể khiến chi phí tích lũy gia tăng và ảnh hưởng đến biên lợi nhuận trong dài hạn.

Trong giai đoạn 2026–2027, quản trị chuỗi cung ứng không còn là lựa chọn chiến thuật mà đã trở thành yếu tố chiến lược quyết định sự bền vững của doanh nghiệp.

Nguồn